Menopauza, pozbądź się objawów
Menopauza to naturalny proces biologiczny, dotyczący każdej kobiety. W okresie tym dochodzi do osłabienia funkcji hormonalnej jajników. U kobiety ustaje miesiączka. Pojawia się po około roku od ostatniego cyklu miesiączkowego, który ustaje ze względu na stopniowe osłabienie funkcji jajników. Średni wiek kobiet wchodzących w menopauzę to 51 lat. Okres przejściowy, charakteryzujący się ustaniem funkcji jajników, nazywany jest perimenopauzą i rozpoczyna się kilka lat przed menopauzą. Kobiety wchodzące w okres perimenopauzy i menopauzy doświadczają kilku objawów, które oceniane są według różnych kryteriów.
Menopauza – objawy
Wskaźnik menopauzy Kuppermana jest często używany do pomiaru nasilenia objawów menopauzy, którymi są:
– uderzenia gorąca,
– nadmierne pocenie się,
– zaburzenia snu,
– drażliwość,
– nastrój depresyjny,
– zaburzenia koncentracji uwagi,
– bóle stawów i kości,
– ból głowy,
– zaburzenia rytmu serca,
– parestezje
Oprócz tych kryteriów możemy wyróżnić inne objawy, którymi są:
– niskie libido, zmniejszone zainteresowanie seksem i popęd seksualny
– atrofia sromu i pochwy
Często skuteczność terapii mierzy się, oceniając częstotliwość i nasilenie uderzeń gorąca. Objawy menopauzy mają tendencję do zanikania z czasem – zazwyczaj w ciągu roku.
Fitoterpaia
Kobiety często przedkładają złagodzenie objawów za pomocą produktów ziołowych nad terapię farmakologiczną. Dotyczy to zwłaszcza np. hormonalnej terapii zastępczej w okresie menopauzy, ponieważ terapia ta niesie za sobą możliwość wystąpienia poważnych działań niepożądanych, takich jak rak piersi, choroby niedokrwiennej serca, a także zatorowości płucnej, endometriozy.
Kilka roślin leczniczych zostało przebadanych ze względu na ich wpływ na objawy naczynioruchowe i psychosomatyczne w różnych badaniach, wskazując, że rośliny fitoestrogenowe są szczególnie ważne i skuteczne. Fitoestrogeny to składniki roślinne, które pod względem struktury i funkcji są podobne do estrogenów. Fitoestrogeny obejmują flawony, lignany i kumestan. Kilka badań wykazało, że regularne spożywanie fitoestrogenów w diecie azjatyckich kobiet doprowadziło do zmniejszenia objawów menopauzy, raka piersi, endometriozy oraz wzrostu masy kostnej w porównaniu z innymi regionami. Fitoestrogeny indukują biologiczne odpowiedzi u roślin i naśladują funkcje endogennych estrogenów poprzez wiązanie się z receptorami estrogenowymi.
W menopauzie zmniejsza się produkcja estradiolu i progesteronu, prowadzi to do stopniowego wzrostu gonadotropin, zwłaszcza FSH. Głównym źródłem estrogenu u uczestników badań były androgeny nadnerczowe, wydzielane w postaci estronu (słabego estrogenu) w tkankach tłuszczowych. Estrogen jest lekiem z wyboru stosowanym w leczeniu uderzeń gorąca. Progesteron może być skuteczny u kobiet, u których estrogen jest przeciwwskazany. Opierając się na skutkach ubocznych terapii hormonalnej, w ostatnich dziesięcioleciach rośliny lecznicze wzbudziły duże zainteresowanie. Ponadto niektóre leki ziołowe, które wpływają na układ nerwowy poprzez aktywację określonych neuroprzekaźników, skutecznie poprawiają objawy snu i pamięci u kobiet w okresie menopauzy. Rośliny lecznicze o różnych mechanizmach działania są skuteczne w leczeniu objawów menopauzy.
Rośliny o udowodnionym działaniu na podstawie badań klinicznych.
W niniejszym artykule wymieniam niektóre rośliny i produkty pochodne, dla których badania kliniczne potwierdzają ich bezpieczny profil oraz uzasadniają ich stosowanie.
- Cohosh (Actaea racemosa L./Cimicifuga racemosa (L.) ), działanie:
– ogranicza uderzenia gorąca
– polepsza nastrój i sen
– poprawia metabolizm mózgu i jego ogólną aktywność
– w połączeniu z dziurawcem jest bardziej skuteczny
- Kozieradka (Trigonella foenum-graecum L.), działanie:
– przeciwcukrzycowe, przeciwhiperlipidemiczne, przeciwotyłościowe, przeciwnowotworowe,
przeciwzapalne, przeciwutleniające, przeciwgrzybicze, przeciwbakteryjne,
– w badaniach na myszach, hamowała wzrost guza piersi
– poprawia funkcje seksualne u kobiet
- Koniczyna czerwona (Trifolium pratense L.), działanie:
– łagodzenie uderzeń gorąca,
– łagodzenie objawów menopauzy, ze względu na zawartość izoflawonów naśladujących estrogen
4.. Soja (Glycine max (L.) Merr. i Glycine subsp. soja (Siebold & Zucc.) H. Ohashi)
Dzika soja lub Glycine soja to jednoroczne lub wieloletnie zioło pnące z rodziny motylkowatych (Fabaceae). Dzikiej soi nie należy mylić z powszechnie uprawianą soją udomowioną lub Glycine max . Dzikie ziarna soi zawierają szeroką gamę związków, wśród nich saponiny i izoflawony. Izoflawony sojowe naśladują estrogen i dlatego są klasyfikowane jako fitoestrogeny, które mogą działać jak hormonalna terapia zastępcza.
Naturalnych preparatów ziołowych o udowodnionym działaniu na podstawie badań klinicznych jest o wiele więcej np.: szałwia (Salvia officinalis), melisa (Melissa officinalis), Valerina officinalis, groniasta (Cimicifuga racemosa), kozieradka (Trigonella foenum-graecum), czarnuszka (Nigella sativa) ), Vitex (Vitex agnus-castus), Koper (Foeniculum vulgare), Wiesiołek (Oenothera biennis), Ginkgo biloba, Alfalfa (Medicago sativa), Hypericum perforatum, Panax ginseng, Pimpinella anisum, Lukrecja (Glycynarrhiza, glabra).
Suplementacja
Jednak zanim sięgniemy po suplementację, warto wprowadzać te rosliny do swojej diety, szczególnie produkty zawierające fitoestrogeny, np.: soi i produktów sojowych (bio), siemię lniane, tofu, nasiona sezamu, fasole, soczewicę.
Jeśli zdecydujemy się na suplementację, warto udać się do specjalisty, ponieważ ogromne znaczenie ma dawka, jakość suplementu, który jest standaryzowany na zawartość substancji aktywnej Ponadto, zioła mają wiele przeciwskazań, skutków ubocznych czy interakcji, które należy wziąć pod uwagę.
Styl życia i dieta
Okres postmenopauzalny wiąże się z szeregiem zmian w ciele kobiety, których skutkiem może być wystąpienie wielu schorzeń i dolegliwości. Najczęstszymi z nich są: choroba niedokrwienna serca, udar mózgu, osteoporoza, nietrzymanie moczu, otyłość oraz zaburzenia psychiczne. Zapobieganie im jest możliwe poprzez interwencję w styl życia obejmującą dietę, aktywność fizyczną oraz rezygnację z używek. Wyniki wielu badań wykazują, że modyfikacja stylu życia, odpowiednia dieta zmniejsza odczuwanie objawów klimakterium oraz obniża ryzyko wystąpienia chorób związanych z okresem menopauzy.
Źródła:
1. Produkty ziołowe stosowane w okresie menopauzy i przy zaburzeniach ginekologicznych, 8.12.2021; Masza Kenda, Nina Kočevar Glavač, Mediolan Nagy, Marija Sollner Dolenc, *oraz w imieniu OEMONOM Uniwersytet w Lublanie, Wydział Farmaceutyczny, Aškerčeva Cesta 7, 1000 Lublana, Słowenia, Uniwersytet Komeńskiego w Bratysławie, Wydział Farmaceutyczny, 83232 Bratysława, Słowacja
- Marjoribanks, J.; Farquhar, C.; Roberts, H.; Letaby, A.; Lee, J. Długoterminowa terapia hormonalna dla kobiet w okresie okołomenopauzalnym i pomenopauzalnym. System baz danych Cochrane. Wersja 2017
- Przegląd skutecznych leków ziołowych w zwalczaniu objawów menopauzy, 25 listopada 2017
Rahele Kargozar , 1 Hoda Azizi , 2 i Roshanak Salari 3
