Choroby autoimmunologiczne – wiemy coraz więcej
Mamy pewną wrodzoną odporność, ale w ciągu życia ją nadpisujemy poprzez styl życia oraz napotkane czynniki zewnętrzne. Nasz organizm wypracowuje mechanizmy obronne w odpowiedzi na spotkane patogeny, infekcje, stres, szczepienia.
Co to są choroby autoimmunologiczne?
Bazą dla chorób autoimmunologicznych są predyspozycje genetyczne, do tej układanki potrzebujemy jeszcze czynników zewnętrznych. Układ immunologiczny w wyniku napotkania tzw. „triggering factor” czyli czynnika spustowego lub kilku czynników, zaczyna produkować przeciwciała, które atakują własne komórki, tkanki, organy. Możemy mówić wtedy o tym, że organizm jest w stanie zapalnym. Rozpoczyna się walka wytoczona przeciwko własnym strukturom, może to dotyczyć jednego narządu np.: Hashimoto, lub całego organizmu, np.: RZS,
Choroby autoimmunizacyjne lista:
- Hashimoto;
- Stwardnienie rozsiane,
- Zapalenie stawów – w tym reumatoidalne,
- Cukrzyca,
- Twardzina,
- Schorzenia jelit – w tym choroby Leśniowskiego-Crohna,
- Zespół Sjogrena,
- Zapalenie naczyń,
- Zesztywniające zapalenia kręgosłupa,
- Toczeń rumieniowaty układowy,
- Atopowe zapalenie skóry,
- Bielactwo,
- Łuszczyca,
- Łysienie plackowate,
- Pęcherzyca.
Czynniki spustowe choroby, to na co mamy wpływ.
Czynnikiem spustowym mogą być infekcje przewlekłe, o których często nawet nie wiemy, nierównowaga hormonalna, przestrajanie się hormonów czyli ciąża czy menopauza, nierównowaga mikrobiomu, nie tylko jelitowego, w przypadku stwardnienia rozsianego czy autoimmunizacji rdzenia kręgowego – mikrobiomu płucnego, palenie papierosów. Innymi czynnikami jest dieta, zanieczyszczenie środowiska i żywności, hałas, stres, otyłość.
Często spotykam się z postrzeganiem otyłości tylko w aspekcie estetycznym, przy każdej możliwej okazji staram się budować świadomość, że jest to choroba, która generuje następne choroby, między innymi choroby autoimmunologiczne. Tkanka tłuszczowa jest tkanką czynna endokrynnie i immunologicznie. Produkuje ona cytokiny prozapalne.
Częściej chorują kobiety w wieku 30-50 lat. Jeśli w najbliższej rodzinie są choroby autoimmunologiczne, należy być bardziej czujnym na symptomy idące z naszego organizmu.
Diagnostykę przeprowadza się na wiele sposobów:
- Morfologia krwi z rozmazem,
- Badania oceniające wskaźniki stanu zapalnego,
- Badania ogólne moczu,
- Tzw. proteinogram – czyli badanie diagnostyczne białek surowicy,
- Badanie poziomu cholesterolu,
- Badanie autoprzeciwciał,
- Badania hormonalne – np. pod kątem rozpoznania chorób tarczycy,
- Obraz USG, radiologiczny.
Potrzebne holistyczne podejście.
Dietoterapia często polega na wprowadzeniu diety eliminacyjnej. Nie wprowadzaj jej samodzielnie, dietetyk na podstawie interpretacji diagnostyki, objawów i stanu zdrowia zaproponuje:
- listę tolerowanych zamienników,
- listę produktów wskazanych, poprawiających dobrostan pacjenta,
- zalecenia żywieniowe obejmujące zapotrzebowanie organizmu,
- zbilansowaną dietę.
Błędem jest utrzymywanie diety eliminacyjnej przez długi czas, ponieważ ma to zgubny wpływ na równowagę mikrobiomu jelitowego, a tolerancja na produkty żywnościowe nie wróci jeśli nie zaopiekujemy się nim i nie zregenerujemy śluzówki jelitowej. Dietoterpaia musi być precyzyjnie zaplanowana opierając się na diagnostyce, objawach i monitorowanych postępach leczenia.
Stres, jest napędem naszego życia, trudno uwierzyć w to, że stres możemy usunąć, stres jest nieodłącznym elementem naszego życia. Stres jednocześnie jest czynnikiem spustowym chorób autoimmunologicznych. Najbardziej niebezpieczne jest przewlekłe zmęczenie, czyli uczucie zmęczenia i brak motywacji od samego przebudzenia, pomimo że przespaliśmy całą noc. Jeśli będziemy uważni na to co się z nami dzieje i jak bardzo pozwalamy sami się eksploatować, możemy starać się wprowadzić równowagę w nasze życie modulując ilość i przeciążenie pracą oraz odpoczynku, czasu poświęconego pasjom i rodzinie. Możemy poświęcić czas na naukę i obserwację co obniża nam poziom stresu, może to być: muzyka, techniki oddechowe, hobby, spacer po lesie, sport, medytacja, joga, relacje przyjacielskie. U każdej osoby będzie to coś innego.
Niepokojące objawy, na które należy zwrócić uwagę:
- Nagły, niewyjaśniony spadek lub zwiększenie masy ciała,
- Przewlekłe zmęczenie,
- Brak apetytu,
- Stany podgorączkowe i gorączkowe,
- Wyczuwalne węzły chłonne,
- Bóle szczególnie w nocy,
- Sztywność stawów, bóle stawów,
- Zmiany skórne,
- Zwiększone pragnienie,
- Zespół suchego oka,
- Problemy zdrowotne z wątrobą.
Jeśli zauważysz je u siebie zwróć się do lekarza rodzinnego, przeprowadź diagnostykę, a ja pomogę ci ci krok po kroku zmienić nawyki żywieniowe i styl życia, likwidując dysbalans w twoim organizmie.
Chorobę autoimmunologiczną można wprowadzić w remisję, ale zwykle pozostanie z nami na zawsze.
Źródła:
- Mikrobiom płuc reguluje autoimmunizację mózgu, 23 luty 2022, Leon Hosang, Kanały Rogera Cugoty,
Felicia Joy van der Flier, Jacqueline Hollensteiner, Rolf Daniel, Aleksandra Flügla i Francesca Odoardi.
